Powrót

Raport Banku Światowego: globalne korzyści z inwestycji w cyfryzację czy wzrost nierówności?


12 kwietnia 2016

Brak komentarzy

Z badania Banku Światowego wynika, że prawie 60% światowej populacji nie ma dostępu do internetu i nie może w pełni korzystać z gospodarki cyfrowej. Pomimo że koszty produkcji technologii drastycznie spadły, koszty dostępu do technologii (zakupu telefonu i dostępu do internetu) dla przeciętnego konsumenta różnią się nawet 50-krotnie. Wyniki raportu World Development Report 2016: Digital Dividends zaprezentowano 11 kwietnia br. w Ministerstwie Rozwoju. Tegoroczna edycja bada wpływ technologii cyfrowych na rozwój gospodarczy krajów i społeczeństw.

World Development Report 2016: Digital Dividends uświadamia, że społeczeństwa lepiej wykształcone, z lepszym dostępem do sieci, są głównymi odbiorcami korzyści z technologii oraz, że tylko poprzez budowanie silnych fundamentów zmian w sferze analogowej, możliwe będzie zbieranie obfitych cyfrowych dywidend w postaci: szybszego rozwoju, nowych miejsc pracy i lepszych usług dla społeczeństw.

Digital dividends, czyli co społeczeństwa zyskały dzięki rozpowszechnieniu cyfrowych technologii

Globalnym zwrotem z inwestycji w cyfryzację jest wzrost produktywności biznesu, nowe miejsca pracy i szanse na rozwój jednostek oraz dostęp do większej ilości usług (również tych świadczonych przez sektor publiczny).

Dywidendy, które pozyskały społeczeństwa w konsekwencji rozpowszechnienia się cyfrowych technologii na świecie, nie spełniły pokładanych w nich oczekiwań – zaznaczają analitycy Banku Światowego, – gdyż doszło do nierównej ich dystrybucji.

Wraz z korzyściami i szansami na dynamiczny wzrost dobrobytu jednostek pojawiły się zagrożenia, które pochodzą z obszaru komplementarnego do cyfrowego świata – z rzeczywistości analogowej. Raport kładzie nacisk na rozwój świata analogowego, który jest uzupełniający oraz stanowi warunek konieczny rozwoju i właściwej adaptacji technologii cyfrowych we wszystkich sferach naszego życia.

Państwa powinny pracować w szczególności nad uzupełnieniem cyfryzacji społeczeństw o równoległy i równie staranny postęp czynników analogowych, takich jak odpowiednie regulacje dopasowane do cyfrowego świata, kompetencje pracowników przystosowane do wymagań nowej gospodarki, oraz odpowiedzialne instytucje publiczne.

WDR 2016
WDR 2016

Technologie dzielą

Pomimo że każdego dnia w internecie wysyłanych jest 207 mld maili, 152 mln ludzi prowadzi rozmowy przez Skype, a dziennie wysyłanych jest 803 mln tweetów, na świecie tylko 40% ludzi ma dostęp do internetu. Z badań wynika, że pomimo upowszechnienia się technologii cyfrowych wśród rozwiniętych społeczeństw, globalna produktywność spadła, a luka w dostępie do technologii teleinformatycznych poszerzyła się, co wskazuje na to, że korzyści z cyfryzacji płyną szerokim strumieniem do bardziej uprzywilejowanych (1).

Nie powinno być zaskoczeniem, że społeczeństwa lepiej wykształcone, z lepszym dostępem do sieci, są głównymi odbiorcami korzyści z technologii. Wniosek z badań jest prosty: zysk społeczny z rewolucji cyfrowej nie jest udziałem wszystkich, a wybranych. Podziały w dostępnie do technologii ze względu na poziom dochodu, płeć, wiek oraz miejsce zamieszkania, są najbardziej dostrzegalne.

Największe bariery nie leżą po stronie technologii

Wykorzystanie technologii w biznesie może łatwo prowadzić do skoncentrowania wpływów w jednym ośrodku decyzji, co skutkuje ograniczeniem innowacji, zwiększeniem nierówności, jak i nadużyciem przez firmy pozycji dominującej na rynku.

W kontekście rynku pracy wykorzystanie technologii może znaczyć automatyzację procesu produkcji, bez zastosowania innowacji w obszarach komplementarnych (analogowych). Wnioski z raportu wskazują na to, że proces automatyzacji przyczynia się do wzrostu ogólnej produktywności, natomiast pomija on interes jednostki. Średnio płatne zawody, nawet te wymagające wyższych kwalifikacji, powoli zanikają, za to wysoko płatne rosną, wzmacniając podziały społeczne.

Ostatni ważny obszar omawiany w raporcie Banku to przestrzeń publiczna, w której pomimo rosnącego wykorzystania technologii, pomija się rozwiązanie dwóch istotnych problemów: zarządzania usługami skierowanymi do obywateli w formule przyjaznej dla użytkownika; oraz mobilizacji do aktywnej społecznej partycypacji obywateli. W tym obszarze Raport Banku Światowego identyfikuje lukę na osi technologii i instytucji, i argumentuje, że większość inicjatyw e-government nie zyskuje na popularności ze względu na obawę społeczeństwa przed chęcią rządów i korporacji do kontrolowania jednostek za pośrednictwem technologii cyfrowych, zamiast nadawania im uprawnień.

Bank Światowy rekomenduje w tych obszarach wzmocnienie regulacji sprzyjających utrzymaniu konkurencji na rynku i nawiązywaniu relacji między firmami; przekazywanie wiedzy i umiejętności, które technologia potęguje i uzupełnia, a nie zastępuje; oraz budowanie sprawnych i sprawczych instytucji.

Diagnoza polskiej cyfryzacji

W Polsce sektor teleinformatyczny jest bardzo silnie zwiazany z sektorem wiedzy. Zatrudnia 430 tys. pracowników, a jego udział w PKB wynosi 8%. Wartość sektora e-commerce w Polsce to już 32 mld zł i wciąż rośnie. Wiceminister Rozwoju Jerzy Kwieciński, podkreślił, że usługi e-commerce są zamawiane w Polsce, a nie za granicą, a przyczynia się do tego penetracja internetu w Polsce z wynikiem ponad 76%.

Wyzwania dla polskiego sektora rządowego to właśnie, podobnie jak we wnioskach z Raportu Banku Światowego, wykorzystanie sektora teleinformatycznego w sektorze publicznym (e-governance). Celem Ministerstwa Rozwoju jest „Polska bez papieru” (Paperless Poland) i realizacja planu żeby już za 2-3 lata 50% społeczeństwa załatwiało 80% spraw urzędowych drogą elektroniczną. Ponadto Ministerstwo planuje zwiększenie obrotu bezgotówkowego w Polsce (teraz 80% transakcji drogą gotówkową, 20% bezgotówkową – odwrotnie niż w Skandynawii), co w diagnozie rządu doprowadzi do silniejszego wzrostu gospodarczego.

Polska cyfrowa w 2020 roku to powszechne, publiczne usługi teleinformatyczne; współpraca rządu z sektorem prywatnym, w szczególności z bankowym; uzupełnienie dziś już powszechnego dostępu online do obowiązujących procedur administracyjnych, o możliwość załatwiania spraw urzędowych przez internet; wzrost wykorzystania technologii mobilnych poza handlem i biznesem; oraz fundamentalna zmiana obrazu mediów.

Minister Kwieciński dodał, że teleinformatyzacja przemysłu będzie miała podstawowe znaczenie dla branży cyfrowej i rozwoju gospodarczego. Polska mocno odstaje od innych krajów, dlatego Ministerstwu zależy na opracowywaniu nowych technologii dla przemysłu, co będzie dźwignią rozwoju dla firm w Polsce i przyczyni się do ich ekspansji zagranicznej.

  1. WDR 2016, s. 3.

Komentarze Dodaj komentarz Anuluj

Nikt jeszcze nie dodał komentarza

Dodaj komentarz za pomocą formularza powyżej